Kimin kiminle görüştüğü, kimin hangi kapıyı çaldığı, hangi yapının kime yakın olduğu, hangi seçimin arkasında hangi hesabın bulunduğu…
Şehirde bazen sandıktan çıkan sonuç kadar, sandığa giderken yaşananlar da tartışılır.
İşte Mehmet Kasım Gülpınar’ın son açıklaması tam da bu tartışmanın ortasına oturuyor.
Mesajı açık:
“Urfalı’yı rahat bırakın.”
Aslında bu cümle yalnızca bir siyasetçinin çağrısı değil.
Şanlıurfa’da yıllardır konuşulan bir meselenin özetidir.
Bu şehir adına karar verme alışkanlığı…
Urfalı’nın ne istediğini başkalarının daha iyi bildiği iddiası…
Siyasetin, sivil toplumun ve bürokrasinin birbirine fazla yaklaştığı dönemler…
Ve en önemlisi, sandığa giden iradenin üzerinde oluşan görünmez baskı tartışmaları.
Gülpınar’ın sözleri, bütün bunlara karşı bir itiraz olarak okunabilir.
Siyasetçinin yeri, sivil toplumun yeri
Siyasetçi siyasetini yapar.
Sivil toplum kuruluşu kendi görevini yapar.
Meslek örgütü mesleğinin, sendika üyelerinin, dernek kendi üyelerinin iradesini temsil eder.
Bu sınırlar ortadan kalktığında sorun başlar.
Çünkü sivil toplumun en önemli özelliği bağımsızlığıdır.
Bir sivil toplum kuruluşu siyasi bir yapının gölgesinde hareket ediyor görüntüsü verirse, o kuruluşun üyeleri nezdindeki güveni de tartışmaya açılır.
Burada mesele herhangi bir kişiyi ya da kurumu suçlamak değildir.
Tam tersine, demokratik sistemin sağlıklı işlemesi için olması gereken mesafeyi hatırlatmaktır.
Siyasetçi sivil toplumla konuşabilir.
Görüşebilir.
Fikir alışverişinde bulunabilir.
Ancak sivil toplumun kendi kararını kendisinin verebilmesine de aynı ölçüde saygı göstermek gerekir.
Çünkü bağımsızlık, yalnızca başkalarından beklenen bir davranış değildir.
Herkes için geçerli bir ilkedir.
Urfalı’nın aklıyla kimsenin işi yok!
Şanlıurfa insanı adına sürekli birileri konuşuyor.
“Urfalı bunu ister.”
“Urfalı şunu destekler.”
“Urfalı böyle düşünür.”
Peki, Urfalı’ya hiç sormayı düşündük mü?
Belki de asıl mesele burada.
Urfalı’nın ne düşündüğünü anlamanın en kestirme yolu, onun yerine karar vermek değil, ona söz hakkı vermektir.
Bu şehirde insanlar kimin yanında duracağını, kimi destekleyeceğini, hangi adaya oy vereceğini gayet iyi bilir.
Kimsenin siyasi aklına ihtiyacı olmadığı gibi, kimsenin onun adına vesayet kurmasına da ihtiyacı yoktur.
31 Mart seçimleri üzerinden yapılan değerlendirme de bu açıdan önemlidir.
Gülpınar, Şanlıurfa seçmeninin kendi iradesini ortaya koyduğunu ve dayatmalara karşı kendi kararını verdiğini söylüyor.
Bu, elbette siyasi bir değerlendirmedir.
Ama demokratik hayat açısından temel gerçek değişmez:
Sandığın sahibi seçmendir.
Sivil toplum kuruluşunun seçiminde ise söz hakkının sahibi o kuruluşun üyeleridir.
Ne daha fazla, ne daha az.
Asıl sınav şimdi başlıyor
Gülpınar’ın konuşmasındaki en dikkat çekici noktalardan biri de “Ben tarafsızım” vurgusu.
Bu sözün değeri, bundan sonra nasıl uygulanacağıyla ölçülecek.
Çünkü tarafsızlık kolay zamanda değil, herkesin sizden bir beklentisi olduğu anda sınanır.
Dostunuz aday olduğunda da…
Size yakın bir isim yarıştığında da…
Karşınızdaki kişiyle siyasi olarak aynı düşünmediğinizde de…
Aynı mesafeyi koruyabiliyorsanız tarafsızlıktan söz edebilirsiniz.
Bu nedenle Şanlıurfa açısından mesele yalnızca bugünkü açıklama değildir.
Asıl mesele, bundan sonra kurulacak ilişkinin biçimidir.
Kimsenin arka bahçesi olmayan bir Şanlıurfa
Şanlıurfa’nın ihtiyacı olan şey, güçlü kişilerin etrafında şekillenen yapılar değil; güçlü kurumlar.
Siyasetçinin değişmesiyle yönü değişmeyen kurumlar…
Yöneticinin değişmesiyle taraf değiştirmeyen sivil toplum kuruluşları…
Kişilere göre değil, ilkelere göre hareket eden yapılar…
Çünkü şehirler kişilerle değil, kurumlarla büyür.
Bugün bir siyasetçinin yanında duran sivil toplum kuruluşu, yarın başka bir siyasetçinin yanında durmak zorunda kalıyorsa burada bağımsızlıktan söz etmek kolay değildir.
Sivil toplumun görevi bir siyasi yapının arka bahçesi olmak değildir.
Sivil toplumun görevi gerektiğinde alkışlamak kadar gerektiğinde itiraz edebilmektir.
Urfa’nın iradesi uzaktan yönetilemez
Şanlıurfa’nın geleceği, Şanlıurfa dışında kurulacak hesaplara bırakılamaz.
Bu cümleyi herhangi bir siyasi partiye, adaya ya da kişiye karşı söylenmiş bir söz olarak okumamak gerekir.
Bu, şehir iradesinin temel bir ilkesidir.
Kim olursa olsun…
Hangi makamda bulunursa bulunsun…
Hangi siyasi geçmişe sahip olursa olsun…
Şanlıurfa’nın insanları adına karar vermeye kalkıştığında karşısında olması gereken şey, başka bir güç değil; demokratik iradenin kendisidir.
Gülpınar’ın “Urfalı’yı rahat bırakın” çağrısının asıl ağırlığı da burada.
Çünkü bazen en büyük müdahale, insanlara ne yapacağını söylemek değil; onların kendi kararını vermesine izin vermemektir.
Şanlıurfa’nın buna ihtiyacı yok.
Urfalı’nın aklı var.
İradesi var.
Tercihi var.
Sandığı var.
Ve en önemlisi, gerektiğinde bütün hesapları değiştirebilecek bir siyasi hafızası var.
O hâlde mesele basit:
Urfalı’yı rahat bırakın.
Bırakın kendi kararını kendisi versin.
Bırakın kendi adayını kendisi seçsin.
Bırakın kendi sivil toplumunu kendi üyeleri yönetsin.
Bırakın sandık konuşsun.
Çünkü Urfalı’nın yerine karar vermeye çalışanların unutmaması gereken bir şey var:
Urfalı, kendisi adına konuşanları değil; kendi sözünü söyleyebileceği alanı ister.
Ve bazen bir şehre yapılabilecek en büyük saygı, onun adına karar vermemektir.
Urfalı’yı rahat bırakın.
Gerisini zaten Urfalı bilir.